Choose language: [pl] [en]

Jelcz M121M #110

Description

Scrapped Jelczes on former depot at Grabiszyńska Street.
History of Jelcz M121MB starts in seventies XX century when project of bus Berliet PR100 was started and afterthat its polish succedor Jelcz PR110. Basing on it the first polish construction of low-floor was introduced.
We are writing polish construction because the first mounted in Poland low entry bus was Scania 113 CN MaxCi, which assembly started in 1994 in Słupsk and in the same year production of Mercedes O405N was started. But these buses was designed outside Poland.
Apperance of these buses caused that polish designers realized that we need low-floor or low-entry bus disabled people friendly. That is why after a break up cooperation with Volvo the designers in Jelcz started to work on own project of a bus with loow floor. In october 1994 a protype named MN120M was presented and this one worked in MPK Wrocław as 9501.
Bus was 11920mm long and 2,5 meters wide and 3021 mm height (19 mm less that Jelcz 120M). It had three pairs of doors, pneumatic steering and displaced 2-2-2. It could take 100 passengers (34 seats). As engine worked MAN D0826LUH with capacity 7 liters, power 230HP and emission EURO-1. This bus was equipped with 4 speed automatic gearbox ZF4HP500. Netto weight of this bus was 9800kg and total weight was 17500 kg. New bus was a low-entry construction (according to current standards), but with two stairs inside the vehicle. At year of the premiere these stairs did not bother too much because there was only few constructions with 100% share of lowfloor on the market. But ten years later this kind of solution was treated as obsolete. Efekt niskiej podłogi osiągnięty został poprzez przekonstruowanie kratownicy nośnej oraz zastosowanie portalowej przedniej osi sztywnej typu Jelcz 65N i niskoprofilowego ogumienia bezdętkowego. Za krawędzią środkowych drzwi umieszczono dwa stopnie pośrednie, które pozwoliły zachować podstawową konstrukcję 120M, a więc most napędowy typu Jelcz 1032A oraz poziome usytuowanie silnika na zwisie tylnym. Wznios podłogi w drzwiach przednich i środkowych osiągnął wartość 370 mm (dla porównania w Jelczu 120M wartości te wynosiły odpowiednio 642/712 mm). Tymczasem w wejściu na tylnym zwisie znalazły się dwa stopnie pośrednie, a wznios podłogi wynosił 936 mm (w 120M – 955 mm). W Jelczu MN120M zastosowano pneumatyczne zawieszenie obu osi, wyposażone w system ECAS, który umożliwiał dodatkowe obniżanie się pojazdu podczas postoju na przystanku. Wysokość podłogi w pierwszych i drugich drzwiach malała wówczas do 250 mm. W środkowym wejściu zamontowana została składana rampa, która, odchylona przez kierowcę w razie potrzeby, umożliwiała wjazd wózka inwalidzkiego.
Znaczne zmiany w odniesieniu do autobusu 120M objęły nadwozie MN120M. Pojazd otrzymał ścianę przednią oraz tylną zapożyczone z modelu 120M, wykonane z tworzyw sztucznych. Zderzaki przedni i tylny wykonane zostały również z tworzyw sztucznych, a na przodzie pojawiły się duże, prostokątne reflektory ze zintegrowanymi kierunkowskazami. Boczne szyby przymocowane zostały do nadwozia metodą klejenia, co stanowiło w Jelczu technikę nowatorską (wcześniej stosowano ją jedynie w modelu M180 oraz prototypowym 120M). Poszycie boczne wykonano z blachy stalowej obustronnie ocynkowanej, natomiast klapy - z blachy aluminiowej. Ze względu na różnice poziomu podłogi wewnątrz pojazdu linia okien bocznych nie przebiegała równo. W przedniej części nad boczną szybą pojawiło się wbudowane miejsce na wyświetlacz.

Inside Jelcz M121
Wnętrze Jelcza MN120M wyposażone zostało w 34 pojedyncze fotele typu półmiękkiego. Zrezygnowano tutaj z koncepcji stosowania miękkich siedzeń obitych tworzywem sztucznym, które znane były doskonale pasażerom autobusów PR110M, M11 i 120M. Naprzeciw środkowych drzwi wygospodarowano przestrzeń dla wózka inwalidzkiego z możliwością zabezpieczenia pasami. Nowy autobus posiadał ponadto całkowicie nową kabinę kierowcy typu półotwartego, wykonaną z tworzyw sztucznych. Niewiele zmian pojawiło się na samym pulpicie. Ściany oraz sufit wnętrza wykończono płytami laminowanymi, natomiast podłoga wyłożona została wykładziną antypoślizgową. Ogrzewanie zapewniały niezależny agregat, nagrzewnica przednia oraz rozmieszczone liniowo nagrzewnice konwektorowe. Wentylację wnętrza zapewniały natomiast przesuwne górne partie szyb bocznych oraz pokrywy dachowe.
Niezwykle nowatorskie na polskim rynku okazały się dodatkowe opcje wyposażenia Jelcza MN120M: komputer pokładowy z możliwością zapowiedzi o trasie przejazdu i przystankach, elektroniczne wyświetlacze, przeciemnione szyby boczne.
Seryjną produkcję niskowejściowego Jelcza podjęto w I kwartale 1995 roku, oznaczając go nazwą handlową M121M. Oprócz wersji z silnikiem MANa oferowano wersję M121MB z 12 litrowym silnikiem Mercedesa i 11 litrowym silnikiem z Mielca (M121). W celu obniżenia kosztów wprowadzono opcję montażu przewijanych tablic kierunkowych oraz półtwardych foteli typu Astromal. Prototypowy egzemplarz zakupiony został przez wrocławskie MPK, gdzie był eksploatowany do 2008 roku. Natomiast w 1995 roku Jelcze M121M trafiły na ulice Krakowa, Warszawy i Poznania, aby stopniowo zdobywać popularność w wielu innych miast ach na terenie Polski. We Wrocławiu mieliśmy 26 autobusów z tej serii (nie licząc egzemplarza prototypowego) o numerach taborowych: 9502–9528.
W 1996 roku ten model autobusu przeszedł gruntowną modernizację, którą z zewnątrz można rozpoznać po nowej ścianie przedniej oraz po łamanej linii okien po lewej stronie. Jednak modernizacja nie ograniczyła się jedynie do zmiany wizualnej autobusu, a stanowiła przybliżenie się tej konstrukcji do autobusów produkowanych poza granicami naszego kraju. Otóż w przedniej, niskopodłogowej części zliwidowano część podestów pod siedzeniami i przeniesiono zbiornik paliwa w okolice przedniego okna. Zaowocowało to pięcioma miejscami siędzącymi dostępnymi bezpośrednio z poziomu niskiej podłogi. Niby niewiele (Volvo 7000 ma takich siedzeń 14), jednak w tamtych czasach był to sukces (Mercedes O405N/2 ma podobną liczbę siedzień dostępnych z poziomu niskiej podłogi). W naszym mieście jeżdziło 35 autobusów po tej modernizacji (numery taborowe 9529-9563).
W 2000 roku Jelcze M121 przeszły kolejną modernizację - wtedy zaczęto produkcję nadwozia z blachy nierdzewnej, a w 2004 roku zaprezentowano Jelcza M121I z nowym przodem i silnikiem Iveco - egzemplarz targowy tego typu objechał prawie całą Polskę, by finalnie trafić do MPK Świdnica. Rok 2005 to kolejna zmiana polegająca m.in. na wyrównaniu górnej i dolnej linii okien, zastosowaniu pulpitu VDO oraz zmianie typu drzwi. Autobusy Jelcz M121I i Jelcz M121MB były idealnym rozwiązaniem dla przedsiębiorstw szukających kawałka niskiej podłogi po jak najniższej cenie. Sama konstrukcja tego autobusu pozostawia dzisiaj wiele do życzenia i obecnie jest bardzo przestarzała. Należy jednak pamiętać, że dziesięć lat temu był to jedyny polski autobus niskopodłogowy, jeden z niewielu oferowanych wtedy na naszym rynku, a na pewno był on pojazdem najtańszym w porównaniu do swoich zagranicznych konkurentów.
Produkcja tego typu autobusów zakończyła się razem z bankructwem fabryki Jelcz w 2008 roku.
Tekst pochodzi z czasopisma "Kasownik" z 2006 roku autorstwa Andrzeja Pionki (z małymi zmianami mającymi na celu uaktualnienie treści).

History of Jelcz M121MB #110

Jelcz M121MB #110 on route
Jelcz M121MB #110 on route
Presented by us bus was made in 1996 as 14 item in this model. It has been equipped with mercedes engine with large capacity 12 liters. This bus were not used in regular transport, it was bought by hospital in Pommerania. To Wrocław it came 2009 and after that it went to body repair in Kumex Niechlów and appeared on tram substitution services. Now it is fully operational and it is possible to rent this bus.

Parameters

Drivers desk of Jelcz M121
Parameters
Built1996
Total number of passengers100
Number of seats 34
Length12000 mm
Heigth3020 mm
Width2500 mm
Netto weight10240 kg
Total weight17500 kg
Power engineMercedes OM447hLA 11967 dm3 (184kW)

Actions with this vehicle

Dzień Otwarty Zajezdni Popowice 2019

7 września 2019

Obsłużyliśmy Noc Muzeów we Wrocławiu

18 maja 2019

Jeździliśmy jako Mobilny Punkt Głosowania we Wrocławskim Budżecie Obywatelskim 2018

1 października 2018

Dzień Otwarty Zajezdni Popowice

8 września 2018

Klub Sympatyków Transportu Miejskiego uczestniczy w paradzie z okazji Dnia Wolności

4 czerwca 2018

Dzień Dziecka na Zajezdni Dąbie

2 czerwca 2018

Noc Muzeów 2018 we Wrocławiu

19 maja 2018

Pracowity weekend Klubu Sympatyków Transportu Miejskiego

22 kwietnia 2018

140 lat na szynach - wystawa z okazji Dnia Otwartego MPK

16 września 2017

Dzień otwarty zajezdni Popowice

9 września 2017

Zlot i Piknik Jelcza

17 czerwca 2017

Noc Muzeów 2017

20 maja 2017

Otwieramy bramy zajezdni Dąbie

22 kwietnia 2017

Rental

Inside
It is possible to rent this bus. Details in page called Rent Jelcz M121MB #110M.